इस अंक के रचनाकार

इस अंक के रचनाकार आलेख खेती-किसानी ले जुड़े तिहार हरे हरेलीः ओमप्रकाश साहू ' अंकुर ' यादें फ्लैट सं. डी 101, सुविधा एन्क्लेव : डॉ. गोपाल कृष्ण शर्मा ' मृदुल' कहानी वह सहमी - सहमी सी : गीता दुबे अचिंत्य का हलुवा : राजेन्द्र प्रसाद काण्डपाल एक माँ की कहानी : हैंस क्रिश्चियन एंडर्सन अनुवाद - भद्रसैन पुरी कोहरा : कमलेश्वर व्‍यंग्‍य जियो और जीने दो : श्यामल बिहारी महतो लधुकथा सीताराम गुप्ता की लघुकथाएं लघुकथाएं - महेश कुमार केशरी प्रेरणा : अशोक मिश्र लाचार आँखें : जयन्ती अखिलेश चतुर्वेदी तीन कपड़े : जी सिंग बाल कहानी गलती का एहसासः प्रिया देवांगन' प्रियू' गीत गजल कविता आपकी यह हौसला ...(कविता) : योगेश समदर्शी आप ही को मुबारक सफर चाँद का (गजल) धर्मेन्द्र तिजोरी वाले 'आजाद' कभी - कभी सोचता हूं (कविता) : डॉ. सजीत कुमार सावन लेकर आना गीत (गीत) : बलविंदर बालम गुरदासपुर नवीन माथुर की गज़लें दुनिया खारे पानी में डूब जायेगी (कविता) : महेश कुमार केशरी बाटुर - बुता किसानी/छत्तीसगढ़ी रचना सुहावत हे, सुहावत हे, सुहावत हे(छत्तीसगढ़ी गीत) राजकुमार मसखरे लाल देवेन्द्र कुमार श्रीवास्तव की रचनाएं उसका झूला टमाटर के भाव बढ़न दे (कविता) : राजकुमार मसखरे राजनीति बनाम व्यापार (कविता) : राजकुमार मसखरे हवा का झोंका (कविता) धनीराम डड़सेना धनी रिश्ते नातों में ...(गजल ) बलविंदर नाटक एक आदिम रात्रि की महक : फणीश्वर नाथ रेणु की कहानी से एकांकी रूपान्तरणः सीताराम पटेल सीतेश .
इस अंक में लेबलों वाले संदेश दिखाए जा रहे हैं. सभी संदेश दिखाएं
इस अंक में लेबलों वाले संदेश दिखाए जा रहे हैं. सभी संदेश दिखाएं

शुक्रवार, 29 नवंबर 2024

नवंबर 2024 से जनवरी 2025 तक

 आलेख

आदिवासी अंचल की खोज                       आशीष मिश्र 
माता - पिता " की कभी मृत्यु नहीं होती..     डॉ सूर्यकांत मिश्रा
उत्तर आधुनिक लोग                                डॉ मृदुल शर्मा
छत्तीसगढ़ के लोक नृत्य: सुवा                    गणेश्वर पटेल
सुरहुती तिहार                                        मदन मंडावी
छत्तीसगढ़ लोक मंचों के दीपक शिव कुमार  विजय मिश्रा 'अमित'
गाय अब गरू होगे                                  अमृत दास साहू
 
कहानी 
चिराग़ तले                                            स्वामी वाहिद काज़मी
बहाने से                                               संजय विद्रोही 
बन्द गली का द्वार                                   पुष्पा रघु 
 

 लघुकथा
 
वसीभूत                                                  मुरारी लाल साव 
गोठकारिन                                               डॉ. शैल चन्द्रा
 
गीत/ गजल/ कविता
 
सुमत के दीया ला बारही कोन।                   कुलदीप सिन्हा "दीप"
प्रकृति के संतुलन डोलत हे                         शिव प्रसाद साहू
मनखे जनम धरे हस                                  तुलेश्वर कुमार सेन  
राहु-केतु घर मोरे आगिन                            सीताराम पटेल 'सीतेश' 
छत्तीसगढ़ी गजल                                      राजकुमार चौधरी "रौना" 
परोसी                                                     राजकुमार चौधरी "रौना" 
 राम कहाँ आदर्श रह गया                           मोहन लाल कौशिक
आसान नहीं है इंसान होना --                       नरेंद्र कुमार कुलमित्र
पनही                                                      यशपाल जंघेल
 बस्तर (छत्तीसगढ़ी प्रलंब काव्य) -                वसन्ती वर्मा  
एक प्रयास                                               कुलदीप सिन्हा "दीप"
जुरमिल के सब संग चलव                           कुलदीप सिन्हा "दीप"
लाल होवथे                                               राजकुमार चौधरी "रौना" 
हिंदी दिवस--- हरिगीतिका छंद                     मुकेश उइके "मयारू"
 संस्कृत की बेटी हिंदी है.. 
 आदत                                                      प्रमदा ठाकुर

बुधवार, 9 अक्टूबर 2024

अगस्‍त 2024 से अक्‍टूबर 2024

आलेख
ममता, दया और करूणा की प्रतिमूर्ति मिनीमाता प्रो. अश्विनी केशरवानी
रामायण में काण्ड का नाम सुन्दर काण्ड क्यों? आत्माराम यादव पीव
बांगला लोक साहित्य में नारी की छवि - डॉ॰ रानू मुखर्जी
नाचा: मनोरंजन अउ जन जागरण के सशक्त माध्यम  ओमप्रकाश साहू” अंकुर “
शंकर शाह, रघुनाथ शाह       मदन शाह मंडावी 
साहित्य के मुकुट हावै मुकुटधर      डाॅ. वंदना जायसवाल
पितर के महत्व      राज साहू
कहानी
सुबह तो होनी ही थी  प्रियंका कौशल
वो बेचारा सा बड़ा आदमी.... व्योमेश चित्रवंश

 लघुकथा
 
डीजे      दिलीप कुमार निषाद
गोठकारिन   डॉ. शैल चन्द्रा
 
गीत/ गजल/ कविता
गँहू संग मा घुन पिस जाथे    मोहन लाल कौशिक
 राम कहाँ आदर्श रह गया     मोहन लाल कौशिक
आसान नहीं है इंसान होना -- नरेंद्र कुमार कुलमित्र
पनही     यशपाल जंघेल
 बस्तर (छत्तीसगढ़ी प्रलंब काव्य) - वसन्ती वर्मा  
एक प्रयास               कुलदीप सिन्हा "दीप"
जुरमिल के सब संग चलव       कुलदीप सिन्हा "दीप"
लाल होवथे         राजकुमार चौधरी "रौना" 
हिंदी दिवस--- हरिगीतिका छंद      मुकेश उइके "मयारू"
 संस्कृत की बेटी हिंदी है.. 
 आदत   प्रमदा ठाकुर

सोमवार, 12 फ़रवरी 2024

फरवरी 2024 से अप्रैल 2024

 
 आलेख
जनप्रिय लेखक : ओमप्रकाश शर्मा : बौनों का देश
कहानी
देह की कीमत      तेजेन्द्र शर्मा
बन्द गली का द्वार     पुष्पा रघु
लिफ़ाफ़ा                चित्रा मुद्​गल
आत्म-समर्पण         संजय विद्रोही

व्यंग्य
ईश्वर बड़ा विलक्षण है  -भारतेंदु हरिश्चंद्र
बस की यात्रा   हरिशंकर परसाई

 लघुकथा

थोड़ी सी पत्तियाँ  अनिता रश्मि
जूते      डॉ. पूरन सिंह
और दूल्हा बिक गया    मीरा शलभ

 गीत / ग़ज़ल / कविता



बुधवार, 29 नवंबर 2023

नवंबर 2023 से जनवरी 2024 तक


 इस अंक में,

आलेख

विलुप्त विधा कथालेख का प्रत्यावर्तन                     प्रेमपाल शर्मा
मानोशी के गीत गाने के बहाने कविता की पड़ताल - जयप्रकाश मानस 
ओ हेनरी – पाठकों के प्रिय कहानीकार                 विजय शर्मा
आदिवासी अंचल की खोज                                 आशीष मिश्र
कहानी

पंचायत का मुक्का         श्यामल बिहारी महतो
पिंजरा                        उपेन्द्रनाथ अश्क
चकरघिन्नी                  गीतांजलि श्री
घर से बाहर                रतन लाल जाट
मास्साब                     डॉ. कविता विकास 
बप्पा बाहर गए हैं         देवेंद्र कुमार

गीत/ गजल/ कविता

जिंदगी को जिंदादिली से जीना भी आना जरूरी है            विमला शर्मा
महसूस किया दिल ने जो भी,वो बतलाना ज़रूरी है           बृजेश शर्मा 'वाणी'
क्या जानों तुम ऒ यारा                                               मुकेश सिंह "परिंदा " 
अंदाज़ निराले मिलेंगे                                                  डॉ योगेंद्र "मुसाफ़िर"

सोमवार, 28 अगस्त 2023

अगस्‍त 2023 से अक्‍टूबर 2023

 आलेख
भारत में लोक साहित्य का उद्भव और विकास : डॉ. सुशील शर्मा
शोध आलेख
समकालीन हिन्दी उपन्यासों में अभिव्यक्त किन्नर संघर्ष : रामेश्वर महादेव वाढेकर
कहानी
कहानी मुर्ख बूढ़े की : मूल लेखक - मिखाइल जोशेन्को,अनुवाद - सुभाष कुमार
ताबूतसाज़ : मूल लेखक - अलेक्सान्द्र पुश्किन,अनुवाद - नरोत्तम नागर
शर्म की काली चादर : लोकनाथ साहू ललकार
खट्वांग : पुराण/शिवराम चक्रवर्ती
व्यंग्य
बैर बढ़ाते मंदिर - मस्जिद, मेल कराती मधुशालाःडॉ. सुरेश कुमार मिश्रा उरतृप्त
चुनाव ऋतु - संहार : यशवंत कोठारी
नाटक
डूबता सूरज : सुरेश सर्वेद 
लघुकथा
सुयश: डॉ. बी आर भण्डारकर
बागडोर : भुवनेश्वर चौरसिया
निःशब्द : प्रिया देवांगन’ प्रियू’
संस्कार : डॉ. बी आर भण्डारकर 
धर्मेन्द तिजोरीवाले’आजाद- दो गजलें, 
जख्म जितने छुपाने पड़ेः(गजल),
पायल पाजेबःसुशील शर्मा
3. रोला/सुशील शर्मा
जिस दिन गमे ..(गजल) मुरसलीन साकी
मुकेश तिडपुडे की कविताएं
सुन जरा ये आहटः(गीत) देवेन्द्र कुमार पाठक
पुस्तक समीक्षा
लोक मड़ईः अविरल कला यात्रा का ’ लोक मंच’
समीक्षक : शत्रुघन सिंह राजपूत

बुधवार, 31 मई 2023

मई 2023 से जुलाई 2023


आलेख
व्‍यंग्‍य 
जियो और जीने दो : श्यामल बिहारी महतो
लधुकथा 
सीताराम गुप्ता की लघुकथाएं
लघुकथाएं - महेश कुमार केशरी
प्रेरणा : अशोक मिश्र
लाचार आँखें : जयन्ती अखिलेश चतुर्वेदी
तीन कपड़े : जी सिंग
बाल कहानी
गलती का एहसासः प्रिया देवांगन' प्रियू'
गीत गजल कविता
आपकी यह हौसला  ...(कविता) : योगेश समदर्शी
आप ही को मुबारक सफर चाँद का (गजल) धर्मेन्द्र तिजोरी वाले 'आजाद'
कभी - कभी सोचता हूं (कविता) : डॉ. सजीत कुमार
सावन लेकर आना गीत (गीत) : बलविंदर बालम गुरदासपुर
नवीन माथुर की गज़लें
दुनिया खारे पानी में डूब जायेगी (कविता) : महेश कुमार केशरी
बाटुर - बुता किसानी/छत्तीसगढ़ी रचना
सुहावत हे, सुहावत हे, सुहावत हे(छत्तीसगढ़ी गीत) राजकुमार मसखरे
लाल देवेन्द्र कुमार श्रीवास्तव की रचनाएं
उसका झूला
टमाटर के भाव बढ़न दे (कविता) : राजकुमार  मसखरे
राजनीति बनाम व्यापार (कविता) : राजकुमार  मसखरे
हवा का झोंका (कविता) धनीराम डड़सेना धनी
रिश्ते नातों में ...(गजल ) बलविंदर 
पुस्‍तक समीक्षा

बुधवार, 22 फ़रवरी 2023

फरवरी 2023 से अप्रैल 2023

 आलेख
शोध आलेख
कहानी
व्यंग्य
लघुकथा
नाटक

एकांकी रुपान्तरण : सीताराम पटेल सीतेश/ 33
गीत / ग़ज़ल / कविता

मंगलवार, 29 नवंबर 2022

नवम्‍बर 2022 से जनवरी 2023


 आलेख

रुममेट / महेश कुमार केशरी
षड़यंत्र/वाढेकर रामेश्वर महादेव
मौकापरस्त/सतीश कुमार नारनौंद
लघुकथा
आस्था / बसंत भट्ट /
व्यंग्य
बुरे फंसे संगीत सीखकर / पूरन सरमा
बाल कहानी
भयमुक्त शिक्षा / टीकेश्वर सिन्हा’ गब्दीवाला’
बाल दिवस की सार्थकता / टीकेश्वर सिन्हा’ गब्दीवाला’
प्रभा के बाल दिवस / प्रिया देवांगन’ प्रियू’
गीत/ गजल / कविता
उत्तर आधुनिक हवा/महेन्द्र बघेल कविता

मंगलवार, 30 अगस्त 2022

अगस्‍त 2022 से अक्‍टूबर 2022

इस अंक के रचनाकार 
 आलेख
साहित्य में पर्यावरण चेतना : मोरे औदुंबर बबनराव
बहुजन अवधारणाः वर्तमान और भविष्य : प्रमोद रंजन
अंग्रेजी ने हमसे क्या छीना : अशोक व्यास
छत्तीसगढ़ के कृषि संस्कृति का पर्व : हरेली  : हेमलाल सहारे
हरदासीपुर दक्षिणेश्वरी महाकाली : अंकुुर सिंह एवं निखिल सिंह
कहानी
सी.एच.बी. इंटरव्यू / वाढेकर रामेश्वर महादेव
बेहतर : मधुसूदन शर्मा
शीर्षक में कुछ नहीं रखा : राय नगीना मौर्य
छत्तीसगढ़ी कहानी
डूबकी कड़ही : टीकेश्वर सिन्हा ’ गब्दीवाला’
नउकरी वाली बहू : प्रिया देवांगन’ प्रियू’

मंगलवार, 31 मई 2022

मई 2022 से जुलाई 2022

बुधवार, 23 फ़रवरी 2022

फरवरी 2022 से अप्रैल 2022

मंगलवार, 30 नवंबर 2021

नवम्‍बर 2021 से जनवरी 2022

आलेख
डॉ. रामविलास शर्माः आलोचना के कुछ बिंदु : अजय चन्द्रवंशी
वास्तविक  विजेता वही जो दैवी लक्ष्यों को भी समझे : सीताराम गुप्ता
शोघ लेख
लोक कथाओं के चरित्र और क्षेत्र की विशेषताओं
का वर्णन करते हुए स्थानों के नाम / श्रीधर पाण्डेय ( शोधार्थी थियेटर विभाग )


कहानी
मेहमान : संजय सहरिया
थपरा  चन्द्रहास साहू : कहानी (छत्तीसगढ़ी )
दूध भात : यशपाल जंघेल कहानी (छत्तीसगढ़ी )
छिपकली : श्वेता कहानी
नहीं बिकेगी जमीन :  सुरेश सर्वेद 
लूसी : प्रदीप श्रीवास्तव ’ प्रदीप’

लघुकथा
नैनीः प्रदीप शर्मा
किराएदार : कंचन शुक्ला
असली और खरा : डॉ. आदर्श
चन्द्रधर गुलेरी की लघुकथाएँ
कर्तव्यनिष्ठ : विचार नूतन प्रसाद
शराबः डॉ. कुमारेन्द्र सिंह सेंगर 
समाचार
सांच कहे तो मारन धावै : इतिहास रचेगा - रवि श्रीवास्तव
पुस्तक विमोचन एवं चर्चा संगोष्ठी में साहित्यकारों ने खुलकर की बात

सोमवार, 30 अगस्त 2021

अगस्‍त 2021 से अक्‍टूबर 2021

 इस अंक के रचनाकार
आलेख
कमल नारायण मेहरोत्रा,  प्रस्तुति : डॉ. डी एस शुक्ला 
कहानी
मकड़जाल : श्रीमती शशि पाठक 
आधार : मुंशी प्रेमचंद
खदान : प्रदीप मोगरे 
काबुलीवाला : रविन्द्रनाथ टैगोर 
लघुकथा
पूर्ण विराम : ज्योति व्यास  
उपयोगिता : सीमा व्यास 
इनकी भी तो सुनो : डॉ. आर.बी. भण्डारकर 
अति सोच : अंजु ओझा 
एक और नोक झोंक : रीता मक्कड़  
गीत / गजल / कविता
वक्त : सरला मेहता (गीत)  
डाली का फूल :मधुकर वनमाली (नवगीत) 
छाते : बलदाऊ राम साहू (बालगीत) 
करमा : बोधन राम निषाद’ राज’ (छत्तीसगढ़ी गीत )
आदतन : आस्था ( कविता ) 

व्यंग्य
सुहाना सफर : अजीत सिंह चारण 
पुस्तक समीक्षा
चंदैनी गोंदा : एक समृद्ध ग्रंथ : समीक्षक : वीरेन्द्र बहादुर सिंह 
फिल्म समीक्षा
काबुलीवाला : विमल राय - 1961 / 31 : समीक्षक : अजय चंद्रवंशी 
साहित्यिक सांस्कृतिक गतिविधियाँ

सोमवार, 31 मई 2021

मई 2021 से जुलाई 2021

 इस अंक के रचनाकार
आलेख 
 
कहानी 
 
लघुकथा 
 
व्‍यंग्‍य 
 
गीत / गजल / कविता
सोन चिरैया का फरमान ( कविता ) - अशोक ' अंजुम '
 
बाल कहानी